IP-ratings uitgelegd: wat betekent waterdicht echt?

Je ziet het overal: waterdicht, waterbestendig, spatwaterdicht. Maar wat betekenen deze termen eigenlijk? En hoe weet je of een product echt bestand is tegen de omstandigheden die je kunt tegenkomen in een noodsituatie? Het antwoord ligt in het IP-ratingsysteem, een internationale standaard die precies aangeeft hoe goed een product beschermd is tegen stof en water. In dit artikel leggen we het IP-ratingsysteem helder uit, zodat je altijd weet wat je koopt.

Wat is een IP-rating?

IP staat voor Ingress Protection, oftewel bescherming tegen binnendringen. Het IP-ratingsysteem is vastgelegd in de internationale norm IEC 60529 en wordt wereldwijd gebruikt om aan te geven hoe goed een behuizing beschermt tegen het binnendringen van vaste deeltjes (stof) en vloeistoffen (water).

Een IP-rating bestaat uit twee cijfers, bijvoorbeeld IP67:

• Het eerste cijfer (0-6): Bescherming tegen vaste deeltjes en stof.
• Het tweede cijfer (0-9): Bescherming tegen water.

Soms wordt een cijfer vervangen door een X, bijvoorbeeld IPX4. Dit betekent dat de bescherming tegen stof niet getest of niet gespecificeerd is.

Het eerste cijfer: bescherming tegen stof

Het eerste cijfer geeft aan hoe goed het product beschermd is tegen vaste voorwerpen en stof:

• 0: Geen bescherming.
• 1: Beschermd tegen voorwerpen groter dan 50 mm (bijvoorbeeld een hand).
• 2: Beschermd tegen voorwerpen groter dan 12,5 mm (bijvoorbeeld een vinger).
• 3: Beschermd tegen voorwerpen groter dan 2,5 mm (bijvoorbeeld gereedschap of dikke draden).
• 4: Beschermd tegen voorwerpen groter dan 1 mm (bijvoorbeeld dunne draden).
• 5: Stofbestendig. Stof kan in beperkte mate binnendringen, maar niet in voldoende mate om de werking te verstoren.
• 6: Volledig stofdicht. Geen stof dringt binnen, zelfs niet bij onderdruk.

Het tweede cijfer: bescherming tegen water

Het tweede cijfer is voor noodvoorbereiding het meest relevant en geeft aan hoeveel water het product kan weerstaan:

• 0: Geen bescherming tegen water.
• 1: Beschermd tegen verticaal vallende waterdruppels (lichte condens).
• 2: Beschermd tegen waterdruppels die onder een hoek van 15 graden vallen.
• 3: Beschermd tegen sproeiwater tot 60 graden ten opzichte van verticaal (lichte regen).
• 4: Beschermd tegen opspattend water uit alle richtingen (spatwaterdicht).
• 5: Beschermd tegen waterstralen uit alle richtingen (straalwaterdicht).
• 6: Beschermd tegen krachtige waterstralen en zware zee (golf- en regenbestendig).
• 7: Beschermd tegen onderdompeling tot 1 meter diepte gedurende 30 minuten.
• 8: Beschermd tegen langdurige onderdompeling op grotere diepte (specificaties variëren per fabrikant).
• 9: Beschermd tegen hogedruk- en stoomreiniging.

Veelvoorkomende IP-ratings en hun betekenis

IPX4: spatwaterdicht

Producten met een IPX4-rating zijn beschermd tegen spatwater uit alle richtingen. Dit is voldoende voor lichte regen en incidenteel contact met water, maar niet voor onderdompeling of zware regenval. Veel sporthorloges en buitenluidsprekers hebben deze rating.

IPX6: bestand tegen krachtige waterstralen

Een IPX6-rating betekent dat het product bestand is tegen krachtige waterstralen. Dit is geschikt voor gebruik in zware regenval of in de buurt van water, maar niet voor onderdompeling.

IP67: stofdicht en onderdompelbaar

Dit is een veelgebruikte rating voor smartphones en outdoor-apparatuur. IP67 betekent volledig stofdicht en bestand tegen onderdompeling tot 1 meter gedurende 30 minuten. Voor de meeste noodscenario's is dit een goede bescherming.

IP68: stofdicht en langdurig onderdompelbaar

De hoogste bescherming die je gangbaar tegenkomt. IP68 betekent volledig stofdicht en bestand tegen langdurige onderdompeling op grotere diepte. De exacte specificaties (diepte en duur) variëren per fabrikant.

IP-ratings en noodvoorbereiding

Welke IP-rating heb je nodig voor je noodpakket-items? Dat hangt af van de scenario's waarvoor je je voorbereidt:

Overstromingsrisico

Als je in een overstromingsgevoelig gebied woont, wil je minimaal IP67 voor je cruciale elektronica en volledig waterdichte opslag voor documenten en kleding. Waterdichte tassen met een rolsluiting bieden doorgaans een bescherming die vergelijkbaar is met IP67 of hoger.

Zware regenval en storm

Voor bescherming tegen zware regenval is IPX6 minimaal voldoende voor apparaten, maar een waterdichte rugtas of drybag biedt extra zekerheid.

Algemene noodvoorbereiding

Voor de meeste situaties is IPX4 of hoger voldoende voor apparaten die je bij je draagt, mits ze aanvullend beschermd worden door waterdichte opslag.

Let op: waterdicht is niet waterdicht

Er zijn enkele belangrijke kanttekeningen bij IP-ratings:

• Slijtage: IP-ratings worden gemeten op nieuwe producten. Na verloop van tijd kunnen afdichtingen slijten, waardoor de bescherming afneemt.
• Temperatuur: Extreme temperaturen kunnen afdichtingen aantasten. Een product dat waterdicht is bij kamertemperatuur, is dat mogelijk niet bij vriestemperaturen.
• Zout water: IP-tests worden uitgevoerd met zoet water. Zout water is corrosiever en kan afdichtingen sneller aantasten.
• Druk: Bij onderdompeling neemt de waterdruk toe met de diepte. Een IP67-rating geldt tot 1 meter, niet dieper.
• Impact: Een val of stoot kan de waterdichtheid compromitteren door schade aan afdichtingen.

Marketing versus realiteit

Wees kritisch op marketingtermen als je waterdichte producten koopt:

• Waterresistant / waterbestendig: Dit zegt weinig over de daadwerkelijke bescherming. Zoek altijd naar een specifieke IP-rating.
• Waterproof / waterdicht: Zonder IP-rating is dit een vage claim. Een echt waterdicht product heeft minimaal een IPX7-rating.
• Splash proof / spatwaterdicht: Doorgaans vergelijkbaar met IPX4. Beschermd tegen spatwater, niet tegen onderdompeling.

Praktisch advies voor je noodpakket

• Vertrouw niet blindlings op de IP-rating van je apparaten. Gebruik altijd aanvullende waterdichte opslag zoals drybags en waterdichte tassen.
• Test de waterdichtheid van je opslag voordat je er waardevolle spullen in bewaart.
• Vervang afdichtingen en waterdichte tassen wanneer ze tekenen van slijtage vertonen.
• Kies bij twijfel altijd voor een hogere beschermingsgraad dan je denkt nodig te hebben.

Bij RampReady selecteren we onze waterdichte producten op betrouwbare bescherming. Van waterdichte telefoontas tot drybags en waterdichte rugtassen: je kunt erop vertrouwen dat je spullen droog blijven wanneer het ertoe doet.