Overstromingsrisico per provincie: check jouw situatie

Nick Alink

Nederland is een waterland. Ruim een kwart van ons land ligt onder de zeespiegel en zo'n 60% van het grondgebied is overstromingsgevoelig. Toch verschilt het overstromingsrisico enorm per provincie. Terwijl inwoners van Flevoland of Zuid-Holland zich in een diep polder bevinden waar bij een dijkdoorbraak meters water kan staan, hebben bewoners van de Veluwe of Drenthe met heel andere risico's te maken. In dit artikel nemen we je mee langs de belangrijkste risicogebieden per provincie en laten we zien hoe je jouw persoonlijke situatie kunt checken met behulp van officiele bronnen.

Waarom verschilt het risico per provincie?

Het overstromingsrisico wordt bepaald door een combinatie van factoren: de hoogteligging ten opzichte van NAP, de nabijheid van rivieren, meren of de kust, de sterkte van dijken en waterkeringen, en de mogelijkheden voor evacuatie. Het Deltaprogramma en de waterschappen werken continu aan het verbeteren van de waterveiligheid, maar een restrisico blijft altijd bestaan. Het is daarom belangrijk dat je als inwoner weet wat de risico's in jouw specifieke situatie zijn.

Risicokaarten en overstroomik.nl

De Nederlandse overheid biedt twee belangrijke tools om je persoonlijke risico in te schatten:

  • Overstroomik.nl - Vul je postcode in en je ziet direct hoe diep het water in jouw omgeving kan komen bij een overstroming. De site toont ook hoe snel het water stijgt en wat de verwachte waarschuwingstijd is.
  • Risicokaart.nl - Deze kaart van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat toont naast overstromingsrisico's ook andere gevaren in je omgeving, zoals industriele risico's en transportroutes voor gevaarlijke stoffen.

Neem de tijd om beide websites te raadplegen. Het kost je tien minuten en het kan je een wereld van verschil opleveren in je voorbereiding.

Overzicht per provincie

Zuid-Holland en Noord-Holland

De kustprovincies hebben een dubbel risico: zowel overstromingen vanuit zee (stormvloed) als vanuit de grote rivieren. De Randstad, met miljoenen inwoners, ligt grotendeels onder zeeniveau. Bij een doorbraak van de Maeslantkering of een dijkdoorbraak langs de Hollandse IJssel kunnen delen van Rotterdam en omgeving snel onder water staan. De waterdiepte kan hier oplopen tot meer dan 4 meter.

Zeeland

Na de Watersnoodramp van 1953 zijn de Deltawerken gebouwd, maar het risico is nooit volledig verdwenen. Vooral de Westerschelde en de buitendijkse gebieden blijven kwetsbaar. Zeeland heeft relatief lange evacuatieroutes vanwege de eilandenstructuur.

Flevoland

Als jongste provincie ligt Flevoland volledig onder zeeniveau. Bij een dijkdoorbraak kan het water hier tot 5-6 meter diep komen te staan. De waarschuwingstijd is relatief kort vanwege de nabijheid van het IJssel- en Markermeer.

Gelderland en Noord-Brabant

Het rivierengebied van de Rijn, Maas en Waal loopt door beide provincies. Hier is het risico vooral gebonden aan hoge waterstanden in de rivieren, vaak als gevolg van langdurige regenval bovenstrooms. De evacuatie van 1995 in het rivierengebied staat veel bewoners nog vers in het geheugen.

Limburg

De overstromingen van juli 2021 in Valkenburg en het Maasdal hebben pijnlijk duidelijk gemaakt dat ook Limburg kwetsbaar is. Smalle rivierdalen en beken die snel buiten hun oevers treden vormen hier het grootste risico.

Groningen, Friesland en Drenthe

In de noordelijke provincies speelt het risico vanuit de Waddenzee en het Lauwersmeer. Groningen heeft daarnaast het unieke risico van aardbevingen door gaswinning, wat de staat van dijken en waterkeringen kan beinvloeden. Drenthe ligt relatief hoog, maar lokale wateroverlast door beken en kanalen komt steeds vaker voor.

Utrecht en Overijssel

Beide provincies hebben gebieden langs de grote rivieren en het IJsselmeer. De IJssel vormt een belangrijke risicofactor voor oostelijk Overijssel, terwijl de Kromme Rijn en Vecht door Utrecht lopen.

Wat kun je concreet doen?

Ongeacht in welke provincie je woont, zijn er concrete stappen die je kunt nemen:

  • Check je risico - Ga naar overstroomik.nl en vul je postcode in. Noteer de verwachte waterdiepte en waarschuwingstijd.
  • Ken je evacuatieroute - Weet waar je heen moet als er een evacuatie wordt afgeroepen. Bespreek dit met je huisgenoten.
  • Stel een noodpakket samen - Zorg dat je minimaal 72 uur zelfvoorzienend kunt zijn. Het Goed Voorbereid Noodpakket (verkrijgbaar in Basic, Advanced en Luxury) bevat alles wat je nodig hebt: noodvoedsel, waterzuivering, EHBO-materiaal en meer.
  • Bescherm je drinkwater - In overstromingsgebieden raakt het leidingwater vaak verontreinigd. Een draagbaar waterfilter zoals de LifeStraw, Sawyer of Katadyn BeFree kan van cruciaal belang zijn om veilig drinkwater te garanderen.
  • Bewaar documenten waterdicht - Gebruik een waterdichte tas voor paspoorten, verzekeringspapieren en andere belangrijke documenten.
  • Zorg voor communicatiemiddelen - Een noodradio van Sangean of Muse werkt onafhankelijk van het stroomnet en houdt je op de hoogte van officiele waarschuwingen en evacuatie-instructies.

NL-Alert: jouw eerste waarschuwing

Het NL-Alert systeem stuurt waarschuwingsberichten naar alle mobiele telefoons in een getroffen gebied. Zorg ervoor dat je telefoon NL-Alert kan ontvangen en test dit tijdens de jaarlijkse NL-Alert testberichten. Houd er echter rekening mee dat bij een langdurige stroomuitval je telefoon het kan begeven. Een op batterijen of opwinding werkende noodradio, zoals de POWERplus of Lenco modellen uit ons assortiment, is dan onmisbaar.

Conclusie

Je overstromingsrisico hangt sterk af van waar je woont. Door je situatie te kennen en je gericht voor te bereiden, vergroot je de kans dat jij en je gezin een overstroming veilig doorkomen. Begin vandaag nog met het checken van overstroomik.nl en het samenstellen van je noodpakket.

Bekijk ons complete aanbod noodpakketten en maak je voorbereiding compleet →

Terug naar blog
foto van de eigenaar van rampready

Over de auteur

Nick is oprichter van Rampready en adviseur crisismanagement bij de overheid. Deze kennis, samen met zijn jarenlange ervaring bij Defensie en een master in Besturen van Veiligheid, weet hij als geen ander hoe je jezelf en anderen goed kunt voorbereiden op noodsituaties. Bij Rampready vertaalt hij officiële richtlijnen, zoals Denk Vooruit, naar praktische adviezen en betrouwbare producten voor particulieren, bedrijven en gemeenten. In zijn blogs deelt Nick concrete tips, inzichten en kennis waarmee lezers direct aan de slag kunnen om beter voorbereid te zijn op onverwachte situaties.

Lees meer over ons