Bug-out bag samenstellen en inpakken: stap voor stap

Zoek je op wat er in een bug-out bag hoort, dan vind je lijsten met tachtig spullen. Elk item lijkt ergens een goede reden te hebben,  maar als je alles hebt ingepakt blijkt dat je tas zo zwaar is geworden dat je het nauwelijks nog kan dragen. Een bug-out bag is werkt vooral goed als je hem kunt tillen en meenemen. Daarnaast is fijn om er snel mee te kunnen werken: als je in het donker iets nodig hebt is het fijn als je weet waar je het moet zoeken in je tas. Hieronder stel je stap voor stap zo'n tas samen: eerst wat erin moet, daarna hoe je hem zo inpakt dat hij draagbaar blijft.

Heb je wel een bug-out bag nodig?

Voor de meeste mensen in Nederland is een noodpakket in huis de basis. Moet je weg bij een overstroming of een natuurbrand, dan ga je meestal naar familie of vrienden, en dan neem je je noodpakket mee als mobiel noodpakket. Een bug-out bag gaat een stap verder: je kunt er langer mee weg van huis zijn, en je zorgt er zelf mee voor water, warmte en onderdak. Het is een aanvulling op je noodpakket, nooit een vervanging. Het verschil tussen de twee lees je in noodpakket, bug-out bag of survivalpakket.

Weet je dat je er een wilt, dan begint het bij een paar keuzes vooraf.

Stap 1: bepaal waarvoor je hem inpakt

Pak je bug-out bag in voor in elk geval 72 uur. Dat is de termijn waarvoor de overheid ook een noodpakket adviseert, en het is een goed startpunt. Met een waterfilter en een kooksetje ben je daarna minder afhankelijk van wat je hebt meegenomen, en kom je ook verder dan drie dagen.

Reken op één rugzak per persoon. Het Duitse Bundesamt für Bevölkerungsschutz adviseert dat ook, en zegt erbij: neem niet meer mee dan in die rugzak past. Dat klinkt logisch, maar we hebben nog wel eens de neiging om te veel mee te nemen. Denk ook na over waar je naartoe gaat. Wie weet dat hij bij zijn zus terechtkan, pakt anders in dan wie geen idee heeft waar hij de nacht doorbrengt. Spreek die plek vooraf af en zet hem in je persoonlijke noodplan.

Stap 2: kies een rugzak die bij je past

Een rugzak, geen koffer of tas aan een hengsel. Je hebt je handen vrij, je kunt er een stuk mee lopen en je verdeelt het gewicht over je hele lichaam. Kies een model met een heupgordel, zodat het gewicht op je heupen rust en niet alleen aan je schouders hangt.

In onze Bug Out Bag zit alles in de Rugzak Mountain van 45 liter (€ 43,99). Daar passen een slaapzak, een noodtent en een kooksetje in zonder dat je moet proppen. De Rugzak Assault van 25 liter (€ 34,49) is compacter. Daar past minder in, dus dan kies je strenger wat mee mag. Twijfel je, pak dan eerst alles bij elkaar wat je mee wilt nemen. Aan die stapel zie je snel welke maat je nodig hebt.

Stap 3: vul hem met wat je echt gebruikt

Mijn eigen tas bevat eigenlijk niets wat niet ook in ons noodpakket zit. Het verschil zit in het eten, want in de tas heb ik noodmaaltijden opgenomen, en in de EHBO-set, die wat kleiner is dan de set thuis. Heb je al een compleet noodpakket, dan heb je dus het grootste deel al in huis. Wil je echt langer weg kunnen blijven, dan komen er spullen bij om zelf voor water, warmte en onderdak te zorgen. Dit is wat erin hoort.

Water: een filter in plaats van flessen

Het advies is 3 liter water per persoon per dag. Voor 72 uur is dat 9 liter, en dus 9 kilo. Stop je je rugzak vol met flessen, dan blijft er weinig ruimte en draagkracht over voor de rest. In een bug-out bag is een waterfilter daarom veel handiger, zoals de LifeStraw Peak Series Solo. Neem er Aquatabs bij: het filter haalt bacteriën, parasieten en vuil uit het water, de tabletten doden virussen. Samen dekken ze de ziekteverwekkers af die je in een sloot of rivier kunt tegenkomen. Het is aan te raden om ook iets mee te nemen waar je water in kan opslaan, zodat je wat gezuiverd water kan meenemen. Een of twee flessen water voor de eerste uren zijn genoeg, zoals ook het Belgische Nationaal Crisiscentrum adviseert.

Eten en koken: kies het zelf, maar kies licht

Eten zit bewust niet in onze Bug Out Bag. Wat je lekker vindt en wat je verdraagt, verschilt per persoon, en daar kies je dus zelf voor. Voor een rugzak wil je wel licht en compact eten. Gevriesdroogde noodmaaltijden wegen weinig en maak je klaar met warm of koud water. Het voedingspakket van Drytech voor 1 persoon, 1 dag is een makkelijk begin. Voor warm water neem je een kooksetje mee, zoals de Esbit kookset met brandstoftabletten. Steek hem thuis een keer aan. Wie zijn brander voor het eerst ziet als hij al buiten staat, verliest tijd en geduld. Een paar energierepen in een buitenzak helpen je tussendoor op weg.

Kleding, regen en een plek om te slapen

Kleding zit ook niet in onze Bug Out Bag, om een simpele reden: wij hebben jouw kleding niet. Pak zelf kleding in voor een paar dagen, in laagjes, met iets op je hoofd en stevige schoenen die je al ingelopen hebt. Het BBK zet er regenkleding en werkhandschoenen bij, handig als je na een storm of overstroming door rommel moet. Bij een evacuatie sta je vaak buiten te wachten, en in Nederland is dat eerder nat dan koud.

Voor regen en de nacht neem je een regenponcho, een slaapzak voor noodgevallen en een noodtent mee. Die zijn licht en klein. Een kampeervakantie houd je er niet mee vol, maar een nacht in nood kom je ermee door.

Licht, nieuws en stroom

Kies een hoofdlamp boven een zaklamp, want dan heb je je handen vrij om in te pakken, te koken of een kind te dragen. De Superfire TH03 is allebei. Een kleine noodradio houdt je op de hoogte als het mobiele netwerk overbelast is. Neem een opgeladen powerbank en de juiste kabel mee voor je telefoon.

EHBO, medicijnen en verzorging

In een rugzak volstaat een kleinere EHBO-set dan thuis: pleisters, verband, tape, een schaartje en iets om wondjes schoon te maken. Bekijk de EHBO-sets als je er nog geen hebt. Belangrijker zijn je eigen medicijnen. Het Belgische Crisiscentrum adviseert die voor minstens 72 uur mee te nemen. Een tandenborstel, tandpasta, een stukje zeep en wat wc-papier nemen weinig ruimte in, en na een dag weg van huis ben je er blij mee.

Documenten en geld

Stop kopieën van je identiteitsbewijs en je verzekeringspapieren in een waterdichte documententas, samen met een lijst met telefoonnummers, pen en papier en wat contant geld. Je telefoon kan leeg raken, en pinnen werkt niet als de stroom uitvalt. Zo staan ze ook op de Belgische lijst.

Klein gereedschap

Een multitool of zakmes, een noodfluitje om op te vallen, een firestarter, een stuk touw en een peilkompas. Een kompas en een firestarter helpen je alleen als je ermee overweg kunt, dus oefen eerst. Woon je in een gebied met kans op natuurbrand, neem dan ook een FFP2-mondkapje mee. Dat houdt een deel van de rookdeeltjes tegen.

Stap 4: houd het gewicht in de hand

Een harde grens is er niet, wel een richting. Outdoormerk Mammut houdt 10 procent van je lichaamsgewicht aan voor een dag lopen en 20 procent voor een tocht van meerdere dagen. Weeg je 70 kilo, dan zit je dus tussen de 7 en 14 kilo. Volgens Deuter draagt een getraind persoon langere tijd hoogstens 20 tot 25 procent. Militairen lopen vaak met veel meer, maar daar zijn ze ook voor getraind.

Leg dat naast de 9 kilo water van hierboven en je ziet waarom een filter zoveel scheelt. Weeg je ingepakte rugzak eens: ga met en zonder op de weegschaal staan. Is hij te zwaar, haal dan per item de vraag langs of je het de komende drie dagen echt gaat gebruiken.

Stap 5: pak hem in met een vaste indeling

Bij Defensie hadden we altijd een vaste indeling van de rugzak. Je wist zonder te kijken waar je hoofdlamp zat en waar je verband lag, ook in het donker. Omdat iedereen die indeling ongeveer aanhield, vond je ook in de rugzak van een ander snel wat je zocht. Dat werkt thuis net zo. Pak de tassen van je gezin op dezelfde manier in, dan kan iedereen bij elkaars spullen.

Belangrijke spullen gaan in waterdichte zakken: je documenten, je reservekleding en je slaapzak. Een natte slaapzak houdt je niet warm. Verder pak je in zoals backpackers dat doen:

• Onderin wat licht en volumineus is en wat je pas 's avonds nodig hebt: de slaapzak, de noodtent, je reservekleding.
• In het midden, dicht tegen je rug het zwaarste: water, eten en het kooksetje. Dan blijft het zwaartepunt bij je lichaam en trekt de rugzak je niet naar achteren.
• Bovenin en in het deksel wat je snel wilt pakken: de regenponcho, je hoofdlamp, de EHBO-set en iets te eten.
• In de buitenzakken kleine dingen die je vaak gebruikt: je waterfles, het fluitje, het kompas. Je documenten en je geld houd je binnen, waar ze er niet uit kunnen vallen.

Verdeel het gewicht gelijk over links en rechts en hang zo weinig mogelijk aan de buitenkant. Wat buiten bungelt, blijft haken en wordt nat. Stel daarna de heupgordel en de schouderbanden af en loop er een half uur mee door de wijk. Je merkt snel wat schuurt, wat rammelt en wat je te diep hebt weggestopt.

Stap 6: zet hem klaar en houd hem bij

Een bug-out bag helpt alleen als je hem in een paar minuten te pakken hebt. Zet hem op een vaste plek bij de deur of in een kast in de gang, en niet achter de kerstspullen op zolder. Meer over de beste plekken lees je in noodpakket opbergen.

Leg een lijstje in de rugzak van wat erin zit, en loop hem elk half jaar na. Kijk naar de houdbaarheid van je eten en je medicijnen, laad de powerbank op en controleer of je kleding nog past bij het seizoen. Loop bij die gelegenheid ook je vluchtroute eens, zoals je dat bij je noodplan doet. Dan weet iedereen waar de tassen staan en welke kant je op gaat.

EDC en get home bag: dezelfde gedachte, kleiner

Lees je je verder in, dan kom je twee termen tegen die op een bug-out bag lijken. EDC staat voor everyday carry: de spullen die je elke dag bij je hebt. Een noodradio of een complete EHBO-set hoort daar niet bij, die sleep je niet elke dag mee. Denk aan een paar pleisters, een waterfles met filter zoals de LifeStraw Go, een zakmes of een kleine multitool zoals de Nextool MiniSailor, en een powerbank.

Een get home bag is een kleine tas om vanaf je werk of onderweg thuis te komen als het misgaat. Het komt erop neer dat je een paar producten bij je hebt die je onderweg kunt gebruiken. Wat dat is, hangt af van je reisafstand en je vervoermiddel. Rijd je met de auto, dan lijkt het op een noodpakket voor de auto. Fiets je of neem je de trein, dan is het eerder je EDC met een regenponcho, iets te eten en wat contant geld erbij.

Kant-en-klaar of zelf samenstellen?

Zelf samenstellen heeft één groot voordeel: je kent elk onderdeel, en je weet waar het zit. Begin dan bij je noodpakket, leg alles op tafel en kijk wat er nog ontbreekt om een paar dagen buiten de deur te redden. Wil je het in één keer goed hebben, dan zit in onze Bug Out Bag (€ 359,99) alles behalve eten en kleding, in de Rugzak Mountain van 45 liter. Ook dan loont het om hem zelf een keer uit te pakken en opnieuw in te pakken. Pas als je hem blind kunt doorzoeken, is hij echt van jou.