Noodpakket, bug-out bag of survivalpakket: wat is het verschil?

Zoek je op "survivalpakket" of "bug-out bag", dan krijg je al snel foto's van legergroene rugzakken vol vuurstarters, paracord en tentjes. Logisch dat je dan gaat twijfelen: is een gewoon noodpakket wel genoeg, of hoort dit er ook bij? Het korte antwoord: voor bijna iedereen in Nederland is een noodpakket in huis de basis. Een bug-out bag is hoogstens een aanvulling, nooit een vervanging. En een survivalpakket is alleen zinvol als je ook weet hoe je ermee moet overleven.

Hieronder lees je wat de drie van elkaar onderscheidt, wat de Nederlandse en Belgische overheid adviseren, wat je van andere landen zoals Duitsland en Amerika kunt leren, en welke keuze bij jouw situatie past.

De drie pakketten naast elkaar

	Noodpakket	Bug-out bag	Survivalpakket
Waarvoor	Thuis doorkomen als stroom, water of telefoon uitvalt	Je huis snel verlaten en een tijd weg van huis zijn	Overleven in de natuur, met weinig spullen
Waar	In huis, op een vaste plek; in een rugzak gaat hij mee	Klaar bij de deur, in een rugzak	Buiten, in het veld
Hoe lang	Minimaal 72 uur volgens de overheid; wij adviseren een week	Geen vaste termijn: je zorgt deels zelf voor water, warmte en eten voor de periode die jij wilt	Zo lang als je vaardigheden het toelaten
Voor wie	Iedereen	Wie een reële kans heeft om te moeten vertrekken en op zichzelf te zijn	Wie het geleerd heeft en er plezier in heeft

Een "prepper pakket" kom je online ook tegen. Dat is wat ons betreft geen aparte categorie: preppen betekent gewoon je voorbereiden op een noodsituatie. Wij kennen eigenlijk maar twee soorten: het noodpakket en de bug-out bag.

Een noodpakket is voor thuis, en gaat mee als je weg moet

De meeste noodsituaties in Nederland zijn geen scenario's waarin je vlucht en opeens dagenlang weg bent. Bij een langdurige stroomuitval, een storing in de drinkwatervoorziening of uitval van internet en telefoon blijf je gewoon thuis. Alleen werkt een deel van je huis dan niet meer. Daar is een noodpakket voor: water, licht, informatie via een noodradio, een EHBO-set en warmte, zodat je de eerste dagen zelf doorkomt. Wat er precies in hoort, lees je in wat zit er in een noodpakket.

De overheid denkt daarbij ook al aan vertrekken. Denk Vooruit adviseert een waterdichte verpakking, zoals een rugzak, "die je ook gemakkelijk kunt meenemen als je plotseling moet evacueren." Het Belgische Nationaal Crisiscentrum maakt het nog concreter en splitst het advies in twee delen: een noodpakket voor in huis en een rugzak die je snel meeneemt. In die rugzak gaan kopieën van je identiteitsbewijs en verzekeringspapieren, een lijst met telefoonnummers, pen en papier, contant geld, een of twee flessen water, iets te eten zoals energierepen, een basisapotheek, je eigen medicijnen voor minstens 72 uur, een oplader met powerbank, een zakmes en een fluitje.

Leg je die Belgische lijst naast een compleet noodpakket, dan zie je dat bijna alles er al in zit. Veel van onze noodpakketten bevatten daarom ook een rugzak(je), en je kunt ze combineren met een stevige rugzak zoals de Rugzak Mountain van 45 liter of de compactere Rugzak Assault van 25 liter. Dan heb je een mobiel noodpakket: gemaakt om thuis door te komen, maar klaar om mee te nemen. Wel is het verstandig om ook (een deel van) jouw noodvoorraad toe te voegen aan jouw rugzak. In zulke gevallen is het handig om zo compact mogelijk in te pakken: qua voedsel moet je dan al snel denken aan noodmaaltijden.

Zelf zou ik vooral vertrekken bij een natuurbrand of een overstroming, als er een oproep komt om te evacueren. Mijn vrouw en ik gaan dan naar vrienden of familie. We gaan niet dagenlang onder primitieve omstandigheden voor onszelf zorgen, en dus nemen we ook geen bug-out bag mee, maar ons mobiele noodpakket. De Rijksoverheid adviseert bij een dreigende overstroming hetzelfde soort nuchterheid: neem alleen het hoognodige mee, trek stevige schoenen en warme kleding aan, zorg voor een volle tank en laat familie weten waar je naartoe gaat.

Een bug-out bag is gemaakt om langer weg te blijven

Het verschil tussen een mobiel noodpakket en een bug-out bag zit niet in de rugzak, maar in het doel. Een bug-out bag bevat spullen waarmee je langer weg van huis kunt zijn en zelf voor water, warmte en onderdak zorgt. Daarom is 72 uur hier geen goede maatstaf. Met een waterfilter en een kooktoestel ben je niet afhankelijk van wat je aan water en eten hebt meegenomen, en daarmee wordt de termijn vanzelf minder scherp. Het is een ander soort vervolg op het overheidsadvies, geen langere versie ervan.

In onze Bug Out Bag (€ 359,99) zie je dat terug. Naast wat je ook in een noodpakket vindt, zoals een noodradio, een hoofdlamp, een EHBO-set, een powerbank en een waterdichte documententas, zitten er spullen in om buiten de deur te redden: een LifeStraw Peak Series Solo waterfilter en Aquatabs, een Esbit kookset, een firestarter, een noodslaapzak en een tent voor noodgevallen, regenponcho's, paracord en een peilkompas. Alles zit in de Rugzak Mountain van 45 liter. Eten zit er bewust niet in: daar kies je zelf voor, bijvoorbeeld met het voedingspakket van Drytech voor 1 persoon, 1 dag.

Wil je er zelf een samenstellen, dan lees je stap voor stap hoe in een bug-out bag samenstellen, inclusief hoe je de rugzak slim inpakt.

Wat Duitsland en Amerika adviseren, en wat daarvan hier werkt

Duitsland en de Verenigde Staten zijn uitgebreider in hun advies over een tas om mee te nemen. Niet alles past bij Nederland, maar er zitten goede ideeën tussen.

Het Duitse Bundesamt für Bevölkerungsschutz (BBK) adviseert per persoon één rugzak voor de eerste dagen buiten de deur. Een rugzak, geen koffer of opbergbox, zodat je je handen vrij hebt. Neem per persoon niet meer mee dan in die rugzak past. Op de Duitse lijst staan een paar dingen die je in Nederlandse lijsten niet ziet, en die wij ook niet in ons assortiment hebben:

• Kleding voor een paar dagen, in laagjes, met regenkleding en iets op je hoofd. Bij een evacuatie sta je vaak buiten te wachten, en in Nederland is dat eerder nat dan koud.
• Werkhandschoenen. Handig als je na een overstroming of storm door rommel moet.
• Een FFP2-mondkapje. Bij een natuurbrand houdt het een deel van de rookdeeltjes tegen.
• Een briefje of kaartje voor kinderen met naam, geboortedatum en adres, voor het geval je elkaar in de drukte kwijtraakt.
• Foto's van de schade na terugkomst, voor je verzekering. Daar is je telefoon tegenwoordig genoeg voor.

Het Amerikaanse Ready.gov adviseert je vooraf meerdere plekken te kiezen waar je terechtkunt, in verschillende richtingen, en een contactpersoon buiten je eigen regio af te spreken. Dat werkt ook hier: bij een overstroming of natuurbrand wil je niet pas op de snelweg bedenken waar je heen gaat. Leg het vast in je persoonlijke noodplan.

Een survivalpakket: begin er alleen aan als je het kunt

Een survivalpakket hebben wij niet, terwijl er veel op gezocht wordt. Soms zoekt iemand eigenlijk een noodpakket, maar kent hij dat woord niet. Anderen hebben echt het plan om langdurig te overleven in de natuur. Dat is niet een doelgroep waar wij ons primair op richten. Survival gaat over overleven in de natuur met een minimum aan spullen: zelf water vinden, vuur maken, onderdak bouwen en aan eten komen. Geen enkele Nederlandse overheidsinstantie gaat ervan uit dat het realistisch is dat je dat bij een ramp moet doen.

Spullen zijn daarbij het kleinste deel. Een firestarter helpt je niet als je nooit een vuur hebt gemaakt, en een kompas niet als je geen kaart kunt lezen. De meeste mensen hebben dat nooit geleerd, en dat is geen verwijt: je hebt het in Nederland ook zelden nodig. Ons advies is dan ook: heb je de ervaring niet, begin er dan niet aan. Voor bijna iedereen past een gewoon noodpakket het best.

Wil je toch één vaardigheid leren, zorg dan dat je vuur kunt maken. Oefen het buiten, bijvoorbeeld op de camping of in een vuurschaal in de tuin, met stormlucifers of een firestarter. Ga je vaak de natuur in om te wandelen, dan is het noodpakket voor wandelen een betere keuze dan een survivalpakket: licht, met een waterfilterfles, een kompas, een EHBO-set en een noodradio.

EDC en get home bag: twee termen die je tegenkomt

Lees je je verder in, dan kom je nog twee Engelse termen tegen. EDC staat voor everyday carry: de spullen die je elke dag bij je hebt, zoals een zaklampje, een powerbank of een kleine multitool uit onze multitools. Een get home bag is een tas om vanaf je werk of onderweg thuis te komen als het misgaat. Voor onderweg komt dat in de praktijk overeen met een noodpakket voor de auto. Dit zijn allemaal aanvullingen op je normale noodpakket, voor een specifieke situatie.

Wat telt is een tas die klaarstaat

Bij Defensie leer je om met weinig middelen voor jezelf te zorgen. Maar de belangrijkste gewoonte is eenvoudiger: je tas en je spullen zijn altijd klaar voor vertrek. Dat is het eerste wat je regelt als je ergens aankomt. Die gewoonte is meer waard dan welke inhoud ook. Een bug-out bag die half ingepakt op zolder ligt, helpt je minder dan een noodpakket dat compleet op een vaste plek staat, met je documenten al in de waterdichte tas. Waar je hem het best bewaart, lees je in noodpakket opbergen.

Begin dus met een noodpakket voor thuis en zorg dat het mee kan als het moet. Twijfel je welk pakket bij jouw huishouden past, doe dan de keuzehulp of bekijk al onze noodpakketten. Denk je daarna dat je meer nodig hebt, dan is de bug-out bag er als aanvulling.