EHBO-set voor je noodpakket: wat moet erin?

Je noodpakket staat klaar. Water, voedsel, een zaklamp, een radio. En dan valt er iemand van de trap in het donker, of snijdt je zoon zich aan een kapot glas terwijl de stroom al uren uit is. Op dat moment gaat het niet meer om je voorraad, maar om wat je in je handen hebt.

De EHBO-kant van een noodpakket krijgt bijna altijd de minste aandacht. Zonde, want het is het enige onderdeel waarbij je binnen een minuut moet handelen. Hieronder lees je wat er in de EHBO-set van je noodpakket hoort, wat je zelf moet toevoegen, en waarom je voor een langere periode níet meer EHBO-spullen nodig hebt.

Waarom de overheid een EHBO-doos "met gebruiksaanwijzing" noemt

De Rijksoverheid adviseert via denkvooruit.nl om 72 uur zelfredzaam te zijn. Op die lijst staat een EHBO-doos, en daar staat een woord achter dat vaak wordt overgeslagen: mét gebruiksaanwijzing.

Dat is precies het punt. In een noodsituatie raken hulpdiensten overbelast. Ambulances, huisartsenposten en ziekenhuizen ook. Juist dan moet je zelf de eerste maatregelen kunnen nemen, en dat lukt niet met een doos waarvan je de inhoud nooit hebt bekeken. Materiaal zonder kennis geeft een vals gevoel van veiligheid. Wij adviseren daarom iedereen een EHBO-cursus én een reanimatiecursus, bijvoorbeeld bij het Rode Kruis of het Oranje Kruis. In ons artikel over basis EHBO-vaardigheden die iedereen moet kennen lees je welke technieken je minimaal onder de knie wilt hebben.

Wat er in de EHBO-set van je noodpakket hoort

De basis is dezelfde als thuis: pleisters in verschillende maten, steriele gaaskompressen, zwachtel, een driehoekig verband, hechtpleister, reinigingsdoekjes, wegwerphandschoenen, een pincet, een verbandschaar met stompe punt, veiligheidsspelden en een reddingsdeken. Ontbreekt daar iets van, dan heb je geen complete set.

De volledige inhoudslijst met alle uitbreidingen staan we uitgebreid door in onze blog over wat er in een goede EHBO-set hoort. Hier gaat het om de vraag die daarbovenop komt zodra je in noodpakket-termen denkt: wat maakt een noodsituatie anders dan een schaafwond op een dinsdagavond?

Drie dingen. Je krijgt te maken met verwondingen die je thuis zelden ziet, zoals brandwonden door kaarsen of een noodkooktoestel en snijwonden door glas of rondslingerend materiaal. Je kunt niet even naar de apotheek. En je moet het langer volhouden zonder professionele hulp.

Meer dagen betekent niet meer EHBO-spullen

Hier zit de misvatting waar we het vaakst tegenaan lopen. Wie zich voorbereidt op een week in plaats van 72 uur, gaat automatisch alles verdubbelen. Voor water, voedsel en batterijen klopt dat ook: daarvan heb je voor zeven dagen simpelweg meer nodig.

Bij EHBO werkt het anders. Een goed uitgebreide set is niet "voor drie dagen", die is voor een aantal verwondingen. Heb je een Care Plus First Aid Kit Family of een Care Plus First Aid Kit Emergency, dan zit daar al genoeg in om het lang mee uit te houden. We zien dat sowieso bij het opschalen van 72 uur naar een week: de meeste producten in een noodpakket blijven gewoon een week bruikbaar, ze raken niet op.

De vraag is dus niet hoeveel dagen je overbrugt, maar of je set uitgebreid genoeg is om verder te komen dan een pleister. Dat scheelt je een hoop onnodige aankopen.

Wat je zelf moet toevoegen

Geen enkele kant-en-klare set is compleet voor jouw situatie. Dit is wat wij adviseren om er zelf bij te doen.

Pijnstillers. Die zitten niet standaard in een uitgebreide EHBO-set, ook niet in de onze. Leg er paracetamol bij, en houd rekening met aangepaste doseringen voor kinderen.

ORS. Bij diarree, overgeven of extreme hitte verlies je vocht én zouten, en water alleen vult dat niet aan. Wij adviseren om ORS-sachets bij je EHBO-set te bewaren.

Je eigen medicijnen. Zorg voor een voorraadje van de medicijnen waar je van afhankelijk bent, zodat je niet in één keer zonder zit als de apotheek dicht of onbereikbaar is. Wij raden aan om in elk geval een extra voorraad in je noodpakket te bewaren, ook als de rest van je medicijnen ergens anders ligt.

Wat je nodig hebt bij een bekende allergie. Kijk goed naar welke allergische reacties bij jou of je gezin bekend zijn en volg daarin altijd het advies van je arts. Is er een adrenaline-auto-injector voorgeschreven, dan kan die soms echt nodig zijn. Zorg dat je daar een reserve van hebt, en dat niet alleen jij weet waar hij ligt maar je huisgenoten ook. Voor de eerste handelingen kan een antihistaminicum goed bruikbaar zijn, en dat hebben is beter dan helemaal niets, maar bij een bekende allergie is het advies van je arts leidend.

Hygiëne. Zonder stromend water wordt handen wassen een probleem, terwijl je juist dan wonden gaat verzorgen. Een flesje desinfecterende handgel en een pakje reinigingsdoekjes lossen dat op.

Iets voor je huisdier. Een eigen setje met een tekentang, verbandmateriaal en een muilkorf. Die muilkorf klinkt overdreven, maar hij voorkomt dat je hond of kat aan de wond gaat likken, waardoor die erger wordt of niet goed sluit, of dat het verband er binnen tien minuten weer af gebeten is.

De tourniquet: alleen als je weet hoe hij werkt

Een tourniquet stelpt een hevige, slagaderlijke bloeding aan een arm of been. Dat is precies het soort verwonding waarbij je in een noodsituatie niet op een ambulance kunt wachten, dus als uitbreiding is hij zinvol.

Maar hij hoort niet in het standaardrijtje voor gezinnen. Een tourniquet verkeerd aanleggen doet schade, en een tourniquet die je nooit hebt vastgehad leg je onder stress niet goed aan. Koop hem dus pas als je de handeling geoefend hebt, bij voorkeur tijdens een cursus. Hetzelfde geldt voor een Israeli bandage. Dit is een aanvulling op je EHBO-set voor wie een stap verder gaat, geen basisonderdeel.

Ga je die kant op, dan is de logische combinatie een Emergency-set aangevuld met een reddingsdeken, ORS en die tourniquet. Daarmee kun je verder komen dan wondverzorging alleen.

Welke EHBO-set zit in welk noodpakket?

In onze Goed Voorbereid-noodpakketten zit altijd een EHBO-set, en welke dat is hangt af van de omvang van het pakket. Dat loopt van de Care Plus First Aid Kit Basic in het instappakket tot de Family in de ruimste samenstelling. Je hoeft er dus niet los een te kopen, maar je wilt wel weten welke je hebt gekregen, zodat je weet wat je nog mist.

In het Noodpakket Auto zit bewust de Care Plus First Aid Kit Basic. Dat is een afweging tussen de ruimte die het inneemt en wat je onderweg realistisch nodig hebt. Kom je als eerste bij een aanrijding aan, dan heb je iets bij je. Denk je dat je meer nodig gaat hebben, bijvoorbeeld omdat je veel op de weg zit, dan breid je dat setje gewoon uit.

Waar bewaar je het, en hoe houd je het bruikbaar?

Je hoeft je medicijnen niet per se in je EHBO-set te stoppen. Het is handig om al je medische spullen op één plek te hebben, maar of dat nu in je noodpakket is of in een kastje in de badkamer maakt weinig uit. Waar het om gaat: je weet altijd waar het ligt, je kunt erbij, en wat erin zit is nog houdbaar.

Dat laatste is waar het meestal misgaat. Een trommeltje dat al jaren onaangeraakt in de kast staat, is geen EHBO-set. Loop hem daarom minstens twee keer per jaar na:

• Controleer de houdbaarheidsdatum en vervang wat verlopen is.
• Vul aan wat je gebruikt hebt, meteen en niet volgende week.
• Gooi verpakkingen weg die beschadigd, vochtig of geopend zijn. Steriel is die inhoud dan niet meer.
• Bewaar de set koel, droog en uit direct zonlicht. Hitte en vocht verkorten de houdbaarheid van medisch materiaal.
• Zorg dat iedereen in huis weet waar de set ligt en globaal weet wat erin zit.

Begin bij de set die je al hebt

De meeste mensen hebben al iets liggen. Pak die set vanavond een keer uit, leg de inhoud op tafel en kijk wat je mist uit dit artikel. Grote kans dat het niet gaat om meer verbandmateriaal, maar om de dingen die er nooit standaard in zitten: pijnstillers, ORS, je eigen medicijnen en de kennis om het te gebruiken.

Wil je aanvullen of beginnen met een complete set, bekijk dan onze EHBO-collectie. En schrijf je in voor die cursus. Dat is de aanvulling met het meeste rendement, en de enige die niet verloopt.