Waarom is een noodpakket nodig?

Misschien kreeg je vorig jaar het boekje "Bereid je voor op een noodsituatie" in de bus, net als 8,5 miljoen andere huishoudens. Je las het, knikte en legde het weg. Want in Nederland werkt alles toch? Het water is schoon, de stroom valt bijna nooit uit en de supermarkt is altijd open. Dat is waar. En toch is een noodpakket nodig, juist hier. Hieronder lees je waarom, zonder doemscenario's.

Het korte antwoord

Een noodpakket zorgt dat je de eerste dagen van een verstoring zelf kunt overbruggen: drinkwater, eten, licht, warmte, informatie en eerste hulp, zonder dat je afhankelijk bent van de winkel, het stroomnet of je telefoon. De overheid adviseert om minimaal 72 uur zelfredzaam te zijn. Hulpdiensten hebben die tijd nodig om op te starten en zich te richten op de mensen die het hardst hulp nodig hebben. Waarom het juist 72 uur is, lees je in zelfredzaamheid 72 uur: waarom de overheid het zegt. Wij zien die 72 uur als startpunt en adviseren je voor minimaal een week voor te bereiden. Voor een week heb je nauwelijks meer spullen nodig, vooral meer water en eten.

Waarom dat nodig is, zie je het best aan wat er de afgelopen jaren is gebeurd.

Wat er de afgelopen jaren in Nederland en vlak over de grens gebeurde

In juli 2021 stonden grote delen van Zuid-Limburg onder water. Duizenden mensen moesten hun huis uit, vaak met weinig tijd om spullen te pakken. Wie op dat moment een tas met documenten, medicijnen en een zaklamp klaar had staan, hoefde niet te zoeken.

Op 28 april 2025 viel in vrijwel heel Spanje en Portugal de stroom uit. Treinen stonden stil, pinautomaten deden het niet en op veel plekken duurde het tot diep in de nacht voordat het licht weer aanging. Mensen stonden in de rij bij de supermarkt voor water en batterijen, op het moment dat die al moeilijk te krijgen waren.

Begin november 2025 kregen huishoudens in Utrecht, Bunnik, Zeist, De Bilt en omliggende plaatsen een kookadvies: er zat een bacterie in het drinkwater. Eind december en begin januari volgde de regio Amersfoort, met een kookadvies voor ongeveer 85.000 huishoudens. Ook daar zagen we hetzelfde: het flessenwater ging de deur uit toen het advies al op de mat lag.

En op 4 februari 2026 gaf het KNMI code rood voor ijzel in Groningen, Friesland en Drenthe. Het advies was om de weg niet op te gaan. Treinen reden niet en scholen gingen dicht. Supermarkten waren voor veel mensen niet bereikbaar.

Daarnaast zijn er de kleinere verstoringen die je nauwelijks in het nieuws ziet. Op 20 september 2025 zaten 32.000 huishoudens in Den Haag anderhalf uur zonder stroom door een kapotte transformator. Kort, maar op het moment zelf weet niemand hoe lang het gaat duren.

Geen van deze situaties was een nationale ramp. Het waren gewone verstoringen, van een paar uur tot een paar weken. En bij allemaal hielp het om de basis al in huis te hebben.

"In Nederland wordt toch alles geregeld?"

Die gedachte is logisch. We hebben elke dag schoon water uit de kraan, het stroomnet werkt 99,99% van de tijd en de schappen zijn altijd gevuld. Pas bij een verstoring merk je hoe afhankelijk je daarvan bent.

Want het systeem dat zo goed werkt, is ook heel strak ingericht. Supermarkten en hun leveranciers werken just-in-time: ze krijgen steeds aangeleverd wat ze verwachten te verkopen, met nauwelijks voorraad achter de hand. Onderzoekers van Clingendael en de Erasmus Universiteit rekenden in 2024 uit dat de schappen bij een grote verstoring binnen twee tot drie dagen leeg zijn. Zij adviseren daarom niet drie maar acht dagen voedsel in huis, wat goed aansluit bij ons advies van een week.

Stroom is daarbij de zwakste schakel, omdat er zoveel aan vastzit. Valt de stroom uit, dan hapert vaak ook het mobiele netwerk en het internet. De verwarming slaat af, een inductieplaat werkt niet meer en pinnen lukt niet. Woon je hoog in een flat, dan kan zelfs het water uit de kraan stoppen, omdat de pompen die het naar boven brengen stilvallen. Wat er allemaal gebeurt als zo'n storing langer duurt, lees je in wat er gebeurt bij langdurige stroomuitval.

In Zweden en Finland is een voorraad voor een paar dagen al jaren gewoon. De Zweedse overheid stuurt elk huishouden een brochure over voorbereiding op een crisis. Met de campagne Denk Vooruit is Nederland die kant nu ook op gegaan.

Waarom zoveel mensen het toch uitstellen

Ongeveer 70% van de Nederlanders vindt het verstandig om voorbereid te zijn. Maar verstandig vinden is iets anders dan het regelen. Denk Vooruit heeft wel effect: volgens onderzoek van de Behavior Change Group voor het ministerie van Justitie en Veiligheid steeg het aandeel Nederlanders met een noodpakket van 30% naar 44%. Dat betekent ook dat meer dan de helft er nog geen heeft.

De redenen zijn heel menselijk. Het valt vast wel mee, want het ging altijd goed. Een noodpakket is geen leuk onderwerp; een nieuwe telefoon kopen is leuker. En veel mensen weten niet waar ze moeten beginnen. Er zijn veel aanbieders, veel producten en begrippen als waterfilter of noodradio die je nog nooit nodig had. Dan stel je het uit.

Ik herken dat. Toen ik Rampready eind 2024 oprichtte, werkte ik al jaren in crisismanagement bij de overheid. Ik was dagelijks bezig met de risico's die we lopen, en toch had ik thuis niet liggen wat we zelf aanbevolen. Veel collega's ook niet. Dat is inmiddels anders, maar het liet me zien hoe groot de stap is van weten naar doen.

Het patroon dat daarna volgt, zien we steeds opnieuw. Tijdens corona, bij de kookadviezen in Utrecht en Amersfoort en bij de stroomstoring in Spanje: mensen kwamen in actie toen het al te laat was, en stonden dan met iedereen tegelijk in de winkel.

Wat een noodpakket je oplevert: rust

Stel je een doordeweekse avond in januari voor. Het is half zeven en ineens is het donker in huis. De cv-ketel valt uit en je telefoon heeft geen bereik. Een gezin met een noodpakket in de gangkast pakt het pakket erbij. Iedereen krijgt een hoofdlamp, de noodradio gaat aan en op de regionale zender hoor je dat het om een grotere storing gaat, zonder dat iemand weet hoe lang die duurt. De kinderen halen dekens en de extra truien voor wat water. Een uur later komt er bij een open raam komt er een pan water op het noodkooktoestel voor thee en een simpele maaltijd.

Niemand hoeft door het donker naar de supermarkt of langs drie winkels voor batterijen. Omdat het in je eigen huis geregeld is, heb je ruimte over voor iets anders: even aanbellen bij de oudere buurvrouw om te kijken of zij warm zit en weet wat er aan de hand is. Je hoeft niets heroïsch te doen. Je schiet niet in de stress en houdt tijd over voor een ander.

Dat hoor ik ook terug van klanten. Marjolijn uit Bunnik had haar gezin zo goed mogelijk voorbereid met onze producten en tips. Kort nadat ze bij ons een waterfilter had gekocht, viel in haar regio de melding op de mat dat er een vervuiling in het drinkwater zat. Ze woont in een appartement en heeft geen ruimte om voor dagen flessen water op te slaan. Het compacte waterfilter was de uitkomst: het haalt bacteriën uit het water en ze kon het meteen gebruiken. Ze vond het wel spannend om zo'n filter voor het eerst te gebruiken, en had daarbij veel aan de uitleg op onze website. Welk filter bij jouw situatie past, zie je in de waterfilter keuzehulp.

Wat hoort er in een noodpakket?

De basis is voor iedereen hetzelfde: drinkwater (3 liter per persoon per dag), houdbaar eten, een noodradio, zaklampen of hoofdlampen, een powerbank, een EHBO-set met je eigen medicijnen, hygiëneproducten, contant geld, kopieën van belangrijke documenten en iets om warm te blijven. Daarna maak je het persoonlijk, bijvoorbeeld met babyvoeding, voer voor je huisdier of een reservebril.

Wil je weten wat er per onderdeel in hoort en hoeveel, lees dan wat er in een noodpakket zit. Wil je het zelf opbouwen, dan helpt zelf een noodpakket samenstellen. En wat het kost, en waar het prijsverschil tussen pakketten in zit, lees je in wat kost een goed noodpakket.

Een noodpakket is ook niet het hele verhaal. Spreek met je huisgenoten af wat je doet als het misgaat: waar je elkaar treft als je niet thuis kunt komen, wie de buren checkt en waar het pakket staat. Hoe je dat vastlegt, lees je in hoe maak je een noodplan.

Begin vandaag, ook als het klein is

Het beste moment om te beginnen was gisteren. Het op een na beste moment is vandaag. Je hoeft het niet in één keer te regelen. Voeg elke twee weken een onderdeel toe, of elke maand, in het tempo dat voor jou haalbaar is. Iets doen is beter dan niets doen.

Een goede eerste stap kost je een kwartier. Loop door je huis en leg op één plek bij elkaar wat je al hebt: zaklampen, batterijen, een powerbank, pleisters, een fles water. Leg de noodpakket checklist ernaast en je ziet meteen wat er nog ontbreekt. Bijna iedereen ontdekt dan een paar gaten die ze niet hadden verwacht.

Wil je het in één keer goed geregeld hebben, dan kun je ook kiezen voor een compleet noodpakket en dat aanvullen met je persoonlijke spullen. Twijfel je wat bij jou past, stel je vraag gerust. We denken graag met je mee.