Noodvoorraad aanleggen: hoeveel eten heb je nodig en wat koop je?

Noodvoorraad aanleggen: wat heb je in huis als de supermarkt niet meer bevoorraad wordt?

Het is januari en het KNMI geeft code rood af voor ijzel. De wegen zijn spiegelglad, je mag de weg eigenlijk niet op, en de vrachtwagens die de supermarkt bevoorraden staan net zo goed stil. De eerste dag voelt nog een beetje als een sneeuwdag uit je jeugd: thee, een spelletje aan de keukentafel, en je eet op wat er nog in de koelkast ligt. Op dag twee doe je de voorraadkast open en begin je te tellen. Een pak spaghetti, een pot pastasaus, twee blikken soep en een zak rijst. Genoeg voor iets meer dan één keer avondeten. Maar jullie zijn met z'n vieren, en niemand weet hoe lang het nog gaat duren.

Zo'n moment heb ik in het groot gezien tijdens de coronapandemie. Toen de supermarkten dreigden dicht te gaan, sloeg de paniek toe: mensen gingen massaal hamsteren en de schappen met toiletpapier, pasta en conserven raakten in korte tijd leeg. Wie al een voorraad in huis had, kon dat allemaal rustig vanaf de bank bekijken. Wie die niet had, sloot achteraan in de rij en hoopte dat er nog iets over was.

Met een noodvoorraad hoef je niet in die rij te staan. Hieronder neem ik je mee: wat een noodvoorraad precies is, hoeveel je nodig hebt, wat je koopt en hoe je hem bruikbaar houdt. Ik vertel je ook waarom ik zelf kies voor een mix van producten uit de supermarkt en kant-en-klare noodmaaltijden.

Wat is een noodvoorraad, en waarom is het niet je gewone voorraadkast?

Een noodvoorraad is eten en drinken dat je in huis hebt voor het moment dat je tijdelijk niet naar de winkel kunt, of dat de winkel zelf niets meer heeft. Denk aan extreem weer zoals die ijzel, een langdurige stroomstoring, een storing in het betalingsverkeer waardoor je nergens kunt pinnen, of een probleem met het drinkwater. Sommige mensen spreken van een noodrantsoen. Dat woord klinkt een beetje militair, maar het betekent hetzelfde: lang houdbaar eten dat klaarstaat voor als je het nodig hebt.

Het grote verschil met je gewone voorraadkast is dat je noodvoorraad een aparte voorraad is, los van de boodschappen die je voor deze week hebt gekocht. Je komt er in principe niet aan, alleen in geval van nood. Dat klinkt misschien wat streng, maar het is de enige manier om zeker te weten dat het er ook echt staat op het moment dat je het nodig hebt. De pasta in je keukenkastje is aan het einde van de week op, want die eet je gewoon. Je noodvoorraad blijft staan.

Je noodvoorraad is wel een onderdeel van je noodpakket, maar het is niet hetzelfde. Je noodpakket is het geheel van alles wat je nodig hebt om een noodsituatie door te komen: een zaklamp, een noodradio, een EHBO-set, een powerbank, en dus ook eten en drinken. In wat er in een noodpakket zit lees je wat daar allemaal bij hoort. In onze noodpakketten zit standaard geen voedsel, omdat de voorkeuren van mensen zo sterk uiteenlopen. De een stelt zijn voorraad het liefst zelf samen uit de supermarkt, de ander kiest liever voor noodmaaltijden. Bij een Goed Voorbereid noodpakket bestel je de noodmaaltijden die bij jou passen daarom gewoon los erbij.

Voor hoe lang leg je een noodvoorraad aan: 72 uur, een week of acht dagen?

De overheid adviseert via Denk Vooruit om je voor te bereiden op de eerste 72 uur na een ramp. Die drie dagen zijn niet zomaar gekozen. Bij een grootschalige noodsituatie heeft de overheid tijd nodig om cruciale processen weer op gang te brengen, zoals het verspreiden van nooddrinkwater, en in verreweg de meeste gevallen lukt dat binnen drie dagen. Toch is 72 uur geen magische grens. Het is geen garantie, en het kan dus goed dat je na drie dagen nog steeds midden in een noodsituatie zit. Meer over het advies van de overheid lees je in wat de overheid zegt over het noodpakket.

In september 2026 kwam daar een nieuw geluid bij. Onderzoekers van Clingendael en de Erasmus Universiteit adviseerden het ministerie van Landbouw om voor acht dagen voedsel in huis te hebben. Hun redenering: supermarkten en hun leveranciers werken zo efficiënt dat er nauwelijks reserves zijn als het misgaat. Het kabinet neemt dat advies voorlopig niet over. Het officiële advies blijft drie dagen, onder meer omdat een voorraad voor acht dagen in een klein appartement lastig te bewaren is.

Wij adviseren al langer om 72 uur als het minimum te zien en je voor te bereiden op minimaal een week, en dat sluit mooi aan bij wat de onderzoekers zeggen. Voor de meeste spullen in je noodpakket maakt het weinig uit of je je voorbereidt op drie dagen of op zeven: een noodradio werkt op dag vier gewoon nog. Bij eten en water ligt dat anders. Elke dag die erbij komt, heb je opnieuw drie maaltijden en een paar liter water nodig. Een week vraagt dus echt meer dan drie dagen, en daarom is het de moeite waard om daar even rustig voor te gaan zitten.

Hoeveel noodvoorraad heb je nodig? Reken in maaltijden

Zelf reken ik mijn noodvoorraad vooral in het aantal maaltijden dat ik kan bereiden, en veel minder in calorieën. Met calorieën kom je meestal wel een tijd vooruit. Wat ik wel wil weten, is dat ik elke dag een goede maaltijd op tafel kan zetten. Daarbij rekent het ook gewoon makkelijker: per persoon drie maaltijden per dag, met iets voor tussendoor.

Wil je het toch in calorieën uitdrukken, dan volgen we het Voedingscentrum: ongeveer 2.000 kilocalorieën per dag voor een volwassen vrouw en 2.500 voor een man. Kinderen hebben minder nodig, afhankelijk van hun leeftijd. Ben je in een noodsituatie lichamelijk hard aan het werk, omdat je water moet halen of moet opruimen, of zit je zonder verwarming in de kou, dan verbruik je meer. Plan dus liever wat ruimer dan krap.

En vergeet het water niet, want zonder water heb je weinig aan veel van je eten. Reken op 3 liter per persoon per dag, voor drinken, eenvoudig koken en een beetje hygiëne. Hoe je dat aanpakt en wat je doet als de flessen op raken, lees je in hoeveel water je nodig hebt in een noodsituatie.

Per persoon	Voor 72 uur	Voor een week	Let op
Water	9 liter	21 liter	Meer bij warm weer, babyvoeding, medicijnen of huisdieren
Maaltijden	9 (3 per dag)	21 (3 per dag)	Zorg dat een deel ook koud eetbaar is
Tussendoor	Voor 3 dagen	Voor 7 dagen	Noten, repen, crackers, gedroogd fruit
Koken	Een kooktoestel dat zonder stroom werkt, plus brandstof	Extra brandstof	Nooit een barbecue of houtskool binnen gebruiken

Een voorbeeld maakt het concreet. Stel, je woont met z'n vieren en je wilt een week vooruit kunnen. Dan heb je 4 personen keer 7 dagen keer 3 maaltijden nodig, en dat zijn 84 maaltijden. Daarnaast heb je 84 liter water nodig. Voor 72 uur gaat het om 36 maaltijden en 36 liter. Het eten past meestal in een paar kratten, maar al dat water neemt flink wat ruimte in. Daarom adviseren we naast flessen water ook een waterfilter en waterzuiveringstabletten in huis te hebben. Met een goed filter ben je niet meer afhankelijk van het aantal flessen dat er in de kast staat. Welk filter bij jou past, zoek je uit met de waterfilter keuzehulp.

"Ik heb altijd wel wat in de kast staan"

Dat is een logische gedachte, en het is ook wat we het vaakst horen als we met mensen over hun noodvoorraad praten. In een gewoon huishouden staat er inderdaad altijd wel iets in de kast. Maar zodra je er echt van moet leven, blijkt die kast vaak minder op te leveren dan je dacht. Meestal komt dat door een paar dingen waar je in het dagelijks leven niet bij stilstaat.

Om te beginnen de hoeveelheid. Een pak pasta en twee blikken soep voelen als een voorraad, maar ben je met drie personen en wil je drie dagen vooruit, met drie maaltijden per dag, dan heb je al 27 maaltijden nodig. Dan valt het al snel tegen.

Daarnaast is een kast vol losse producten nog geen kast vol maaltijden. Rijst met pastasaus is niet de beste combinatie, en een blik bonen zonder iets erbij is ook niet echt fijn eten. Kijk dus niet alleen naar wat er staat, maar vooral naar welke maaltijden je ervan kunt maken.

Dan moet je het ook nog bereiden, en daar zit vaak de grootste verrassing. Koude soep is niet lekker, ongekookte rijst is niet te eten en gedroogde peulvruchten moet je eerst lang laten wellen en daarna nog lang koken. Dat kost allemaal water, brandstof en tijd. En kook je op één of twee gasbranders, dan wil je niet vier pannen nodig hebben voor één maaltijd.

Soms hebben mensen zelfs helemaal niets om op te koken. Wie op inductie kookt, heeft bij een stroomstoring geen warmtebron meer. Een kooksetje dat los van het stopcontact werkt, zoals een Esbit Kookset, hoort daarom net zo goed bij je noodvoorraad als het eten zelf. Welke manieren van koken er zijn en waar je veilig kookt, lees je in koken tijdens noodsituaties.

Drie manieren om je noodvoorraad samen te stellen

Je kunt een noodvoorraad op verschillende manieren opbouwen, en er is geen goede of foute keuze. Het hangt af van wat jij lekker vindt, hoeveel ruimte je hebt en hoeveel moeite je in een noodsituatie wilt steken in het eten.

Alles los uit de supermarkt. Je koopt lang houdbare producten, zoals rijst, pasta, conserven en pindakaas. Het voordeel is dat je zelf kiest wat je gezin lust, en dat je volledige controle hebt over allergieën en dieetwensen. Het nadeel merk je pas als het zover is: dan moet je elke maaltijd zelf koken, vaak met beperkte middelen. Kies daarom gerechten die snel en makkelijk klaar zijn, want in een noodsituatie heb je geen zin om een uur in de keuken te staan.

Kant-en-klare noodmaaltijden. Dit zijn gevriesdroogde maaltijden in een zakje. Ze worden vers bereid en daarna gedroogd, zodat je er later alleen heet water aan hoeft toe te voegen. Na een paar minuten wachten eet je direct uit het zakje, en dat scheelt pannen, afwas en brandstof. Ze zijn voedzaam, nemen weinig ruimte in en blijven jarenlang goed: de maaltijden van Real Turmat bijvoorbeeld tot acht jaar vanaf de productiedatum. Je hoeft er dus jarenlang niet naar om te kijken.

Een mix van beide. Die keuze heb ik zelf gemaakt. In mijn voorraad staan lang houdbare producten, zoals knäckebröd, groente en vis uit blik en rijst, waarmee ik een maaltijd kan koken of een lunch kan maken. Daarnaast heb ik kant-en-klare noodmaaltijden achter de hand. Die zijn heel handig om te hebben: ze zijn super snel klaar en schelen je een hoop gedoe met koken.

Manier	Voordeel	Nadeel	Past bij
Supermarkt	Goedkoper, vertrouwde smaken, volledige controle over dieet	Elke maaltijd koken, meer water en brandstof, vaker vervangen	Wie graag kookt en zijn voorraad goed bijhoudt
Noodmaaltijden	Alleen heet water nodig, voedzaam, jarenlang houdbaar, compact	Wat duurder per maaltijd	Wie het snel en zonder gedoe geregeld wil hebben
Mix	Gemak als het moet, variatie als het kan	Je houdt twee soorten voorraad bij	De meeste huishoudens

Veel mensen denken bij noodmaaltijden aan vieze militaire rantsoenen, en die associatie snap ik wel. Ik ken noodvoeding uit mijn tijd bij Defensie, en ik weet uit ervaring dat niet elke maaltijd even smaakvol is. Maar ik weet ook dat het ene merk het andere niet is. Daarom hebben we onze leveranciers zelf getest en gekozen voor de lekkerste opties. In onze collectie noodmaaltijden vind je ontbijt, soep en hoofdgerechten, van de Beef Stroganoff van Lyofood tot de Kip Tikka Masala van Real Turmat. Wil je in één keer een hele dag geregeld hebben, dan zit in het Voeding noodpakket voor 1 persoon voor 1 dag van Drytech een ontbijt, een lunch, een avondmaaltijd en biscuits voor tussendoor. En wil je de verschillende soorten noodmaaltijden naast elkaar zien, lees dan noodmaaltijden kiezen.

Wat koop je in de supermarkt voor je noodvoorraad?

Kies je voor de supermarkt, of voor een mix, dan let je bij elk product op een paar dingen. Het moet lang goed blijven bij kamertemperatuur, het moet voedzaam zijn, en het moet snel klaar zijn of koud te eten. Maar het allerbelangrijkste is dat jij en je huisgenoten het ook echt lusten. Een product dat tien jaar houdbaar is maar dat niemand in huis wil eten, blijft in een noodsituatie gewoon in de kast staan.

De basis van je voorraad zijn de koolhydraten. Rijst en pasta zijn goedkoop en lang houdbaar, maar ze vragen water, brandstof en kooktijd. Vul ze daarom aan met producten die sneller klaar zijn, zoals couscous, havermout en aardappelpuree uit een pakje, waarvoor je alleen heet water nodig hebt. Crackers en knäckebröd kun je zelfs zonder enige bereiding eten.

Voor eiwitten zijn vis in blik, zoals tonijn, sardines en makreel, en bonen, linzen en kikkererwten uit blik of pot het handigst. Die kun je direct eten of even opwarmen. Gedroogde peulvruchten zijn goedkoper, maar omdat je ze lang moet laten wellen en lang moet koken, zijn ze in een noodsituatie minder praktisch. Pindakaas en noten geven je eiwit en veel energie, al blijven noten minder lang lekker dan je zou denken. Die vervang je dus wat vaker.

Groente en fruit haal je uit blik, pot of zak. Denk aan doperwten, mais, tomatenblokjes, rode kool, appelmoes, perziken op sap en gedroogd fruit zoals rozijnen of abrikozen. Voor tussendoor zijn mueslirepen, ontbijtkoek en chocolade fijn om te hebben, en iets warms om te drinken, zoals thee, oploskoffie of bouillon, doet meer voor je humeur dan je verwacht. Met houdbare melk of melkpoeder is je ontbijt compleet. En vergeet de smaakmakers niet: zout, peper, bouillonblokjes en kruiden zijn goedkoop, nemen nauwelijks ruimte in en maken van een eenvoudige maaltijd iets wat je met plezier eet.

Productgroep	Voorbeelden	Handig om te weten
Granen en aardappel	Rijst, pasta, couscous, noedels, havermout, aardappelpuree uit een pakje, crackers, knäckebröd, wraps	Couscous, havermout en puree vragen alleen heet water
Peulvruchten	Bonen, linzen en kikkererwten in blik of pot, witte bonen in tomatensaus	Uit blik direct eetbaar; gedroogd moet lang wellen en koken
Vis en vlees	Tonijn, sardines, makreel, zalm, kip in blik	Vis in olie levert extra energie
Groente en fruit	Doperwten, mais, wortels, tomatenblokjes, rode kool, appelmoes, fruit op sap, gedroogd fruit	Appelmoes in kleine verpakkingen is handig voor kinderen
Vet en energie	Pindakaas, notenpasta, noten, zaden, olie	Noten blijven korter lekker, dus vaker vervangen
Tussendoor	Mueslirepen, ontbijtkoek, chocolade, honing, jam	Helpt als koken even niet lukt
Drinken	Thee, oploskoffie, bouillon, houdbare melk, melkpoeder	Iets warms doet veel voor je humeur
Smaakmakers	Zout, peper, bouillonblokjes, kruiden, sambal, sojasaus, suiker	Klein, goedkoop en lang houdbaar

Wil je liever een kant-en-klaar boodschappenlijstje, dan heeft het Voedingscentrum er een gemaakt: een voorbeeldlijst voor twee personen voor 72 uur, compleet met een menu voor drie dagen. Daarin staan onder andere zilvervliesrijst, volkorenspaghetti, havermout, sardines, linzen, rode kool en houdbare melk. Het is een goed vertrekpunt, al gaat de lijst er wel van uit dat je op gas kunt koken. Kan dat bij jou niet, dan zijn een paar noodmaaltijden een handige aanvulling, want dan heb je voor elke dag een warme maaltijd waarvoor je alleen water hoeft te koken.

Koop je conserven, zorg dan ook voor een handmatige blikopener. Een elektrische opener doet het niet zonder stroom, en een blik zonder opener blijft gewoon dicht.

Warm eten houdt je op de been

Bij Defensie heb ik geleerd dat eten in moeilijke omstandigheden vaak gewoon functioneel is. Je zet niet altijd een restaurantwaardige maaltijd op tafel in moeilijke tijden, en dat hoeft ook niet. Waar het om gaat, is dat je kunt eten, dat je genoeg kunt eten en dat het voedzaam is. Je hoeft het tenslotte geen jaar vol te houden, het gaat om een korte periode.

Tegelijk merk je hoeveel een warme maaltijd doet voor je humeur en voor hoe je je voelt. Na een dag in een koud huis zonder stroom is een bord warm eten veel meer dan alleen brandstof voor je lichaam. Daarom vind ik het belangrijk dat je noodvoorraad niet alleen uit crackers en koude bonen bestaat, maar dat je elke dag minstens één warme maaltijd kunt maken. En eerlijk gezegd is het ook best leuk om te ontdekken wat je allemaal kunt maken met wat je in huis hebt.

Een dag uit je noodvoorraad kan er bijvoorbeeld zo uitzien. Je begint met havermout met gedroogd fruit en houdbare melk, je luncht met knäckebröd met pindakaas of tonijn, en 's avonds eet je een noodmaaltijd of een pan couscous met kikkererwten en tomatenblokjes. Tussendoor neem je wat noten, een reep en een kop thee. Dat maak je allemaal met één brander en één pan.

Zorg er wel voor dat een deel van je voorraad ook koud te eten is, voor het geval koken even niet lukt. En kook altijd veilig, het liefst buiten. Een gasbrander of een Esbit-brandertje kan in geval van nood in een geventileerde ruimte, maar een barbecue, houtskool of open vuur hoort nooit binnen, vanwege het gevaar van koolmonoxide.

Kinderen, dieetwensen en huisdieren

Bij kinderen is de belangrijkste vraag eigenlijk heel simpel: wat lusten ze? Een noodsituatie is al spannend genoeg, en dat is niet het moment om ze nieuwe smaken te laten proberen. Een vertrouwd ontbijt of hun lievelingskoekje geeft dan juist houvast. Laat ze waar het kan ook meehelpen, bijvoorbeeld door zelf hun noodmaaltijd op te warmen. Dan hebben ze iets te doen, en voelt de hele situatie een stuk minder eng.

Heeft iemand in je huishouden een allergie of volgt iemand een dieet, lees dan de verpakkingen goed. Daarop staat of iets lactosevrij, vegetarisch of glutenvrij is. In het algemeen geldt: hoe eenvoudiger de samenstelling, hoe minder allergenen erin zitten. Meer hierover lees je in een noodvoorraad bij allergieën of dieetwensen. Ben je afhankelijk van zorg, sondevoeding of medicijnen die je met eten inneemt, kijk dan ook in een noodpakket voor jouw situatie.

Heb je een baby, reken dan ook flesvoeding of potjes mee, met extra water om de voeding klaar te maken. En vergeet je huisdieren niet: zij hebben voer nodig voor dezelfde periode als jij, en ook voor hen heb je extra water nodig.

Denk tot slot ook aan de dagelijkse spullen die je mist als de winkels dicht zijn, zoals toiletpapier, vuilniszakken, menstruatieproducten, luiers en je eigen medicijnen. Strikt genomen horen die bij je noodpakket, maar het is handig om ze meteen mee te nemen als je je noodvoorraad naloopt.

Je noodvoorraad bruikbaar houden

Een noodvoorraad aanleggen is de eerste stap, maar hij moet ook goed blijven. Bewaar hem op een droge plek waar je er makkelijk bij kunt en waar je hem af en toe ziet staan, zodat je hem niet vergeet. Mijn eigen noodvoorraad staat deels in de gangkast en deels op zolder. Een vochtige schuur of een plek naast de cv-ketel kun je beter vermijden, want warmte en vocht zijn niet goed voor de houdbaarheid.

Omdat je niet aan je noodvoorraad komt, moet je wel in de gaten houden wanneer iets gaat verlopen. Ik doe dat zo: een paar weken voordat de houdbaarheidsdatum in zicht komt, koop ik een vervangend product. Het nieuwe product gaat de noodvoorraad in en het oude eet ik gewoon op in een normale week. Zo blijft mijn noodvoorraad altijd compleet, en hoef ik nooit iets weg te gooien.

Gaat er toch eens een datum voorbij, dan hoeft dat geen ramp te zijn. Op de meeste droge producten en conserven staat een ten minste houdbaar tot-datum (THT). Volgens het Voedingscentrum kan de kwaliteit daarna wat achteruitgaan, maar kun je het vaak nog maanden veilig eten. Kijk, ruik en proef dus even. Een bolle, roestige of lekkende verpakking gooi je wel altijd weg.

Controleer je voorraad minstens elk half jaar. Een handig ezelsbruggetje is het ingaan van de zomer- en de wintertijd. Meer over opslaan en vervangen lees je in je noodvoorraad vers houden, en hoe je de rest van je noodpakket bijhoudt, lees je in noodpakket onderhouden.

Is een noodvoorraad niet overdreven?

Nee. Het is net als een EHBO-set in huis, je brandverzekering of een reservewiel in je auto: je hoopt dat je het nooit nodig hebt, maar als het moment komt, ben je blij dat je eraan hebt gedacht. Een noodvoorraad is geen bunkerproject en ook geen teken van paniek. Het is gewoon een goede voorbereiding.

Sommige mensen vragen zich af of ze het geheim moeten houden dat ze een noodvoorraad hebben. Dat hoeft helemaal niet. Beter nog: praat er met elkaar over. Hoe meer mensen in je straat voorbereid zijn, hoe beter het is voor iedereen. Een buurt waar veel mensen zichzelf een paar dagen kunnen redden, heeft minder hulp van buitenaf nodig, zodat hulpverleners zich kunnen richten op de mensen die het echt nodig hebben. En als jij een week vooruit kunt, kun je misschien ook je buurvrouw helpen.

Begin met één week, en begin vandaag

Een goede noodvoorraad hoeft niet ingewikkeld te zijn. Tel hoeveel mensen er in je huis wonen, reken uit hoeveel maaltijden je nodig hebt voor een week, en kijk goed naar wat je daarvan al in huis hebt. Zorg dat je elke dag een warme maaltijd kunt maken, ook als de stroom uitvalt, en dat er genoeg water staat. De rest vul je stap voor stap aan, in je eigen tempo.

Wil je snel een stevige basis neerzetten, begin dan met een paar noodmaaltijden en vul die aan met wat je gezin lekker vindt uit de supermarkt. En wil je weten wat er naast eten en water nog in je noodpakket hoort, download dan onze gratis checklist voor je noodpakket.